Een zelfzorgmedicijn of zelfzorggeneesmiddel is een eenvoudig medicijn dat zonder recept verkocht mag worden. Het wordt ook wel een Over-the-counter-medicijn (afgekort: OTC) genoemd, omdat het direct over de toonbank (counter) afgegeven mag worden.

Veel gebruikte zelfzorgmedicijnen zijn onder andere:
pijnstillers, hoestdranken, neusdruppels, anti-diarreemiddelen, anti-wagenziekte, laxeermiddelen, smeermiddelen tegen spierpijn of pijn na kneuzingen, middelen voor hooikoortsklachten, bestrijding van o.a. spoelwormen, lintwormen, hoofdluis en schaamluis en middelen tegen striae / zwangerschapsstrepen en littekens.

Zelfzorgmedicijnen kunnen gebruikt worden bij klachten door of ter voorkoming van o.a. neusverkoudheid, koortslip, koortsuitslag, Kalk- en schimmelnagels en winderigheid.

Zelfzorgmedicijnen (bijvoorbeeld paracetamol, ibuprofen, aspirine, trachitol, antimycotica, ntacida) vindt men bijvoorbeeld in de supermarkt en drogist, maar ook bij de apotheek. Bij regelmatig of langdurig gebruik of als er zich een verslechtering van het ziektebeeld voordoet is het verstandig een arts te raadplegen.

Ook voor bijvoorbeeld luieruitslag zijn voldoende zelfzorgmiddelen te vinden, zoals zinkzalf en diverse antischimmelmiddelen.

Het voorjaar is begonnen. Daarmee ook het hooikoortsseizoen. De Medinose helpt tegen hooikoorts en is ook preventief te gebruiken. Bekijk het aanbod

De vaak niet als geneesmiddel bestemmpelde anti-zonnebrandmiddelen zijn ook zonder recept te verkrijgen.

Ook zelfzorg-medicijnen kunnen een schadelijke werking hebben tijdens de zwangerschap. Gebruik daarom tijdens zwangerschap bij voorkeur alleen medicijnen op doktersrecept .

Ook zelfzorg-medicijnen kunnen in de moedermelk terechtkomen. Gebruik daarom tijdens borstvoeding bij voorkeur alleen medicijnen op doktersrecept .

Vraag eerst uw arts of u tijdens zwangerschap of borstvoeding medicijnen die u al gebruikte, zelfzorg-medicijnen of homeopatische en andere alternatieve middelen mag (blijven) gebruiken.

Lees ook de bijsluiter in de verpakking om te zien of u dit zelfzorg-medicijn mag gebruiken tijdens zwangerschap of borstvoeding / kolven.

Dit advies geldt ook voor andere risicogroepen, in het bijzonder kinderen, bejaarden en anderen voor wie er verhoogd ziekterisico bestaat.

Tegenwoordig zijn er steeds meer zelftests verkrijgbaar. Zelftests kunnen gezien worden als een speciale vorm van zelfzorg. Zelftesten zijn net als zelfzorgmedicijnen verkrijgbaar zonder recept. Veel zelftesten zijn gelijk aan de testen die ook door huisartsen worden gebruikt. De bekendste zelftest is wel de zangerschapstest. Wie nog niet zwanger is, kan gebruik maken van een ovulatietest, zwangerschapstest of vruchtbaarheidstest.

Daarnaast zijn er diverse zelftesten op de maakt om jezelf te kunnen testen op het hebben van een geslachtsziekte (s.o.a.); aidstesten (hiv), Syfilis, Chlamydia en Gonorroe

In veel gevallen worden soa-infecties pas ontdekt op het moment dat ze zo ver gevorderd zijn, dat ze blijvende schade aan het lichaam hebben aangericht en behandeling te laat is. Vroeg testen betekent dat eerder met de behandeling kan worden gestart; dit vergroot de kans op volledige genezing, of op het voorkomen dat de ziekte zich ontwikkelt tot een onbehandelbare staat. Sommige infecties kunnen nog steeds niet worden genezen, maar vroege detectie en behandeling kunnen een fatale afloop voorkomen.